ACTUS V
Iambici senarii.
NUNCIUS O incolae Cadmi, domusque Amphionis, ,,
Vitam hominis, antequam effluit, nec laudibus ,,
Efferre, nec culpare quis merito potest. ,,
Nam semper et fortuna foelicem erigit, ,,
Et denuo fortuna miserum deprimit, ,,1150
Nec ulla rerum auguria certarum scio. ,,
Mihi beatus visus est olim Creon,
Quando hostium e terra hac cruentam vim expulit.
Obtenta patriae sceptra solus rexerat,
Florens celebri liberum propagine.
Nunc cuncta pereunt. Nam voluptates, viri, ,,
Cum deserant, non amplius quenquam aestimo ,,
Vitam agere, sed vivum cadaver censeo. ,,
Est domi fortuna, si vis, splendida, ,,
Hoc si absit, his cum gaudio laete frui, ,,
Fumi umbra ego reliqua prae voluptate haud emam. ,,
CHORUS Quas afferens iam regis aerumnas venis?
NUNC. Sunt mortui. Sunt causa, qui vivunt, necis.
CHOR. Et quis trucidat explica, et quis occidit?
NUNC. Haemon sua ictus dextera laetho occubat.
CHOR. Utrum paterna laesus an propria manu?
NUNC. A se ipse, coniugis ab necem infesus patri.
CHOR. Ut verba, vates, vera es effatus nimis!
NUNC. Sic res habet. Nunc alia meditari licet.
CHOR. At cerno iam miserrimam Eurydicen toro
Iunctam Creonti, ex aedibus vel mortuo
Quiddam audiit de filio, vel casu adest.
EURYDICE Sermonis, o cive, ego accepi sonum
Aedem Minervae Palladis sacram petens,
Ut veni amaenam precibus appellans deam,
Durae recludens ferream portae seram,
Et cladis aures perculit domesticae
Strepitus. Ad imam prona tellurem cado,
Famulae timent, me pavidus oppressit stupor.
Sed rursus expedite quicquid sit mali.
Non calamitatum ignara cuncta exaudiam.
NUNC. Ego, o domina regina, coram proloquar,
Nec praeteribo veritatis quippiam.
Mollire te quid moliar, cum postea
Fallax ero? Res recta semper veritas. ,,
Ego tui sectabar in campum pedes
Mariti, ubi deforme Polynicis situm
Erat cadaver canibus erosum feris.
Primum triformem Hecaten precati, noctis et
Dirum arbitrum, benevoli ut iras comprimant.
Pura hunc aqua lavamus: effractis recens
Ramis necati reliquas exussimus,
Terraque bustum fabricantes eminens,
Rursum ad puellae lapide constructum aspero
Thalamum profanae mortis ingredimur cavum.
At vocis altos eiulatus eminus
Quidem prope ad thalamum sepulchralem audiens
Rapido Creonti monstrat adventans pede.
Huic ocyus dum properat, insanae sonus
Vocis strepit, post corde lacrymoso gemens
Hoc triste verbum emittit: “O infelix ego;
Sumne ipse vates? Numquid infaustissimam
Hanc omnium, in quas me dedi, ingredior viam?
Vox filii pectus quatit. Sed concito,
Famuli, gradu properate et astantes prope
Aspicite saxeam aggeris compaginem,
Limen ineuntis carceris. Vel Haemonis
Vocem audio, vel dii mihi errorem offerunt.,,
Haec conspicati regis ex iussu sumus
Animo cadentis. Hanc recessu in intimo
Cervice vincta pensilem conspeximus,
Zona tenaci aut sindone obscrictam gulam.
Atqui ille mediam mulierum amplexu iacet,
Sponsae gravem pendentis interitum gemens,
Dirique facta patris, et miseros toros.
Ut vidit hos planctu aspero exhaustus pater,
Irrumpit intro. Fletu apud sese aedito
Clamat, “Nefas o quale conflasti, miser?
Quid cogitas? Cur clade temet conficis?
Egredere, fili, en supplices tendo manus.,,
Illum feroci natus aspectu intuens,
Et respuens vultu, ore compresso truci
Ensem manu distrinxit ancipitem. Patre
Illum fuga vitante, frustratus ferit.
Deinceps sibi infestus miser, medium obvio
Immergit ensem latere. Post in flexilem
Adhuc susperstes virgini amplexum ruit,
Ex imo anhelans efflat eductum halitum,
Alto cruentum ex ore sanguinem vomens.
Sic mortuam extinctus premebat, nuptia
Cacea miser sortitus inferni domi,
Facto indicans, quam turpe sit, quamque improbum ,,
Praeceps temeritas rebus humanis malum. ,,
CHOR. Quid hinc potes coniicere? Iam mulier abit,
Bonum priusquam effatur aut verbum malum.
NUNC. Et me quoque invadit stupor. Spe tamen alor,
Quod filii cladem audiens, non publice
Lamenta profundet, sed intus in aedibus
Sobolis acerba fata cum ancillis gemet.
Non tam illa laevae est mentis ut peccet palam.
CHOR. Ignoro, mihi nimium silentium grave ,,
Portendit aliquid. Verba frustra hic fundimus. ,,
NUNC. Quin irruamus, ne cor ita percitum
Clam immande quoddam facinus occultet, domum
Totam peragrantes. Ais quidem probe,
Nimii miseria usque est silentii comes. ,,
Anapestici
CHOR. Atque en, fert hic rex ipse gradum,
Gnatum exanimem dextra apportans.
Dicere si fas, non ex alio est
Clades, culpa at penes ipsum est.
Carmen choricum varie mixtum ad finem usque gtragediae, insertis et senariis, et iambicis et anapesticis.
CHOR. Ut sero quid iustum est videris cernere!
CRE. Tandem miser cognosco. Iam nostrum in caput
Deus, calamitate me grave premens,
Intonuit, et me clade concussit mala.
Heu, civium commune removens gaudium,
FAMULUS Rex, advenis quasi malorum possidens,
Partim in manu, partim afferens, partim aedibus,
Redis miser, novaque illa visurus mala.
CRE. Num peius etiamnunc, aut malorum est amplius?
FAM. Uxor necatae prolis infoelix parens
Extincta dudum vulnere inflicto iacet.
Profare, o serve, quid hoc quod nuncias novi est?
CHOR. Cernere licet. Nam non humata est hactenus.
CRE. Hei mihi! Etiam secundus aliud malum cerno miser.
Quod ergo, quod me iam manet fati genus?
Natum cruenta defero infaelix manu,
Ipsamque video flebili extinctam nece.
FAM. Illa ense transfossa, illa circum altaria
Premit venustas palpebras. Lugens quidem
Prius celebrem Megarei absumpti torum
Post huius obitum, dira postremo tibi
Fata imprecatur prolis extinctae reo.
FAM. Horum quasi culpam malorum sustinens,
Ob virginis fatum impium paenas luis.
CRE. Quoi dissoluta in caede coniux est modo?
FAM. Ipsa proprium mucrone transfixit iecur,
Ut filii lacrimabilem accepit necem.
CHOR. Lucrum imperas, si quid lucri sit in malis.
Nam quae brevissima in malis, sunt optima. ,,
FAM. Sunt haec futura. At iam quid haec facere est opus?
Curent quidem, curare quos istaec decet.
CRE. Sed quae loquir, sunt maxime in votis mihi.
FAM. Ne nunc preceris quippiam, nunquam malum. ,,
Tandem veni, veni.
CRE. Virum abripite perditum me hinc procul,
Qui te, o gnate, non volens neci dedi,
Teque, coniux. Heu me miserum, nescio
Fatale quisquam effugere mortalis potest, ,,
Prius quem aspiciam, aut quo cursu properem.
Nam cuncta ceciderunt mihi partim in manus
Oblique, et hoc partim in caput,
Totumque divi sorte me mactant grave.
