Tessera caerulea - commentariolum. Tessera rubicunda - nota textualis. Tessera viridis - translatio
Inveniant nostri patronum ut ubique libelli,
Libros lectori dedico meque tibi.
2. AD LECTOREM
Qui legis ista, tuam reprehendo, si mea laudas
3. AD IOANNEM HOSKINS IURISCONSULTUM, POETAM INGENIOSISSIMUM.
DE SUO LIBROHic liber est mundus: homines sunt, Hoskine, versus,
4. AD DOMINAM MARIAM NEVILLE, PATRONAM SUAM Si nos Pythagorae non fallunt dogmata, corpus
Tres nam virtutes te repperiuntur in una,
5. AD EANDEM Ut sol in coelis, ut lux in sole, videtur
Spectator quicunque venit, discedit amator:
6. AD EIUSDEM FILIUM THOMAM NEVILLE, MAXIMAE SPEI PUERUM De genio tam mira tuo memorantur, ut omnem
Qui puerum laudat, spem, non rem, laudat in illo.
7. AD EIUSDEM FILIAM CAECILIAM NEVILLE Es similis matri, de te mihi dicere plura
8. NOSCE TEIPSUM. IN HARPALUM Tu non est tanti, sis dignus ut, Harpale, nosci.
9. AD CAUSIDICUM Si felix, rerum potuit qui noscere causas,
10. AD IOANNEM PROTUM Ducturum uxorem memini te, Prote, minatum
Uxori nubas potius, quae sobria potum
11. IN AULUM, NOBILEM IGNOBILEM Degener Aule, tuis maioribus omnia debes:
12. IN HERNICUM Emisti fatuum bis denis, Hernice, libris.
13. VENUS Principium dulce est, at finis amoris amarus:
Flumina quaesitum sic in mare dulcia currunt:
14. AD D. GILBERTUM Stare negas terram, nobis miracula narras.
15. AD MEDICOS ET IURISCONSULTOS Ulceribus, Galene, vales tantummodo nostris:
16. O TEMPORA, O MORES! Scaliger annosi correxit tempora mundi:
17. IUDICIUM PARIDIS Cum Paris electus divis tribus arbiter esset,
Maiestas tandem Veneri Iunonia cessit,
Si nunc iudicum renovata lite subirent, 5
18. GERMANA VERITAS Mersum in nescio quo verum latitare profundo
Si latet in vino verum (ut proverbia dicunt)
19. AD LINUM Est tibi librorum, Line, copia: doctior esses,
20. AD QUENDAM NOBILEM ADULESCENTEM Quisque senectutem, mortem tibi nemo precatur:
21. AD QUENDAM PAUPEREM MEDICUM Qui modo venisti nostram mendicus in urbem,
Pharmaca das aegroto, aurum tibi porrigit aeger.
22. IN QUANDAM Forma tibi famam peperit: sed filia matrem
|23. IN MARCUM Esse in natura vacuum cur, Marce, negasti,
24. IN SCRIPTORES NOSTRI TEMPORIS. AD SOLINUM Nunquid in octavo mendacia plurima vulgus
In decimo-sexto mentitos plurima saeclo
25. IN PHYLLIDA Basia, Phylli, aliis dara non vis, at data sumis.
26. AD EANDEM Ignis amor si sit (veluti proverbia dicunt),
27. IMPIUS ATHEUS Utere temporibus praesentibus, utere rebus:
Grammaticus de praeterito dicatque futuro
28. EPITAPHIUM ATHEI Mortuus est, quasi victurus post funera non sit:
29. OPTATIVUS MODUS Infinitivo prope par modus optativus:
30. IN ALANAM Coniugio esse iugum non tolerantius ullum,
Post tot clamores et iurgia, nocte fatetur
31. PROPHETAE, POETAE Illi de rebus praedicere vera futuris;
32. DE VITA ET MORTE Ad mortem sic vita fluit, velut ad mare flumen.
33. DE VULCANO Arma faber Marti Vulcanus splendida fecit,
Nimirum hoc operae precium, Vulcane, tulisti,
34. GRAMMATICA ANGLICA Foeminaeo generi tribuuntur - - -
35. LIBERUM ARBITRIUM Arbitrii, pro quo iam in partes scinditer orbis,
36. DE VITA ET VENERE Omnis ad extremum properet licet actio finem,
37. CAMPI ELYSII Obscuri pater Aeneas loca caeca per Orci
Nam pius Aeneas, infernum ingressus Elisae,
38. MARITUS ET MOECHUS
Maritus
Hanc ego mi uxorem duxi; tulit alter amorem;
Moechus Hos ego filiolos feci, tulit alter honores.
39. RHETORICA NOVA Qui caret argento, frustra utitur argumento.
40. IN COTTAM NUPER CUCULLATUM Induit, uxoris pertaesus, Cotta cucullum;
41. INSIGNIA GENEVENSIUM Clavem aquilamque gerit duplex insigne Geneva:
Hoc insigne tuum quo iure, Geneva, tenebis,
42. IN BORBONII POETAE NUGAE Quas tu dixisti nugas, non esse putasti.
43. FIDES Plurima apud veteres fidium sit, nulla siderum
44. IN PAULINUMMEDICUM Cur patiens, Pauline, tuus tibi dicitur aeger,
Te quoniam patitur, patiens tuus ergo vocatur.
45. IN COTTULAM Si verum dixit de Socrate Apollo, sapisti,
46. IN FABIANAM Fertilis a multis terra vocata ferendis;
47. IN AVAROS IOCUS Naturam parvo contentam vulgus inepte
Solus enim parcus minimo satiatur avarus.
48. AD PHILOPATRUM Pro patria sit dulce mori licet atque decorum.
49. ORBIS In mundo nil constat: in orbem vertitur orbis.
50. IN ARETINUM Est modus in rebus. Tamen experentia monstrat
Mille modos Veneris lascivia repperit, et quod
51. IN SILIUM Atheus es, quia Papistam tibi non licet esse,
52. IN ATHEOS Nulla domus domino caruit; vos hancinne tantam
53. MEDICUS Accipit oblatum medicus, dare non solet, aurum;
Ordonner medicus, aegros or donner oporet.
54. IURISCONSULTUS Iurisprudentes prudentes iure vocantur:
55. AULICUS Si bonus es, melior, non maior tempore fies:
56. AD MARCUM LUSCUM Unus, Marce, deest oculus tibi: sufficit unus.
Sunt mihi binae aures: tamen his nil audio veri;
57. IN PAULUM Ne pereat tua fama struis tibi, Paule, sepulcrum,
58. SECRETUM CONTRA CANITIEM. AD BITHYNICUM Ne tua sit posthac, Bithynice, cana senectus,
59. IN THEODORUM Ducentem ad coelos Theodorus, coniuge ducta,
Esse videbatur Theodoro qui via coeli
60. APOLLO ET MUSAE Musae sunt generis muliebris, Apollo virilis.
61. IN ALANUMIAM SENEM Uxoris cubito cubitum coniungit Alanus;
62. KALENDIS IANUARII Munera divitibus non dat (ne dando rogaret),
Expectans meliora datis, dat munera Quintus,
63. IN PONTIAM “In mare cornutos iaciendos,” Pontius inquit.
64. OPUS TENEBRARUM Servandam ad speciem qua non magis utilis ulla,
65. MENTIRIS “Mentiris” cave militibus ne dixeris unquam:
Mentiris tantum qui dedecus esse putatis,
66. IN HYPOCRITAM Nil iuras, metuisque superstitiosus haberi.
67. ANDROGYNUS In quo Mercurii facies Venerisque videtur,
68. VENUS Usque fluit fugitivus amor, refluitque vicissim
Nulla fides Veneri. Levis est, interque planetas
69. IN RIVALES Unusquisque sibi vult Phyllida solus habere.
70. MULIER Dicta fuit mulier quasi mollior.* Est tamen Eva
* Varro de ling. Lat.
71. MEDICORUM ET IURISCONSULTORUM COGNATIO Iurisconsultorum idem status et medicorum est,
Hi morbis aegrorum, agrorum litibus illi
72. DE PAMPHILO, AD PHILIPPUM Non patitur vacuum in rebus natura, Philippe.
73. AD CALVUM Arboribus redeunt crines, et gramina campis,
74. NILO NEGLI OCCHI, AETNA NEL CUORE Frigidus ardentes intravit Nilus ocellos
Nec tantus fluvio lacrymarum extinguitur ardor,
Sic sibi discordes, exercent vim tamen ambo 5
75. CAETERIS PARIBUS. IN CAMILLAM Paeta Camilla procis ambita et amata duobus
Non formosus erat, sed erat longissimus alter.
Continuo hunc lustrans oculis, et brachia longa, 5
Prudens respondit ad hoc (magis anne pudenter?)
76. DE GIGANTIBUS ET NANIS Monstra, gigas, nanusque, duo contraria forma;
77. IN DUOS ABBATIS SPURIOS In templo orantes reliquis cum fratribus una,
78. SACERDOTES Presbyteri uxores duxere: quid inde lucrantur?
79. PARTICIPIUM Cum verbum sit eras, mus nomen, quid sit Erasmus
80. CASUS. AD IURISCONSULTOS Cum propria imprudens coniunx uxore coivit,
Hoc genitum coitu, consulti iuris et aequi,
81. DE AURORA Miraris, lucem summo quod mane priorem
82. DE DIE Sit nox centoculo quamvis oculatior Argo,
83. DE NOCTE Induitur tristem cur nox atrata colorem?
Consolarentur moestam nisi sidera noctem,
84. IN MARCUM Carmine, Marce, tuo laudas me. Fallor, an hoc tu,
85. MORS Restituunt furtum fures, vi rapta, latrones.
86. AD AMICUM Cum sis dimidium dominae, quam diligis unam,
Te scribis tamen, usque meum, qui, coniuge ducta,
87. VIR BONUS Si quicquid rarum, carum est, pretiumque meretur,
88. IN QUENDAM SENEM Ex nigro, mentum senio mutatur in album.
89. IN PAULINUM Quicquid ab antiquo, Pauline, rogaris amico,
Visne tibi dignas reddam pro munere grates?
90. IN FUCATAS Quae pictas geritis facies, vos iure potestis
91. IN COTTAM Totus es uxoris, non solus, Cotta, Camillae:
92. POLITICUS Dissimula, simula, quoties occasio poscit,
Temporibus, qui rite sapis, servire memento
93. IN VENEREM Cur Venus illictum sequitur Vulcania Martem?
94. IN MARINUM Nemo potest dominis servire, Marine, duobus,
95. IN MARCUM Barba tibi crevit, ceciderunt, Marce, capilli:
96. STRENA. CALENDIIS IANUARII 1603 AD D. IOANNEM HOSKINS Ambiguos tecum peragens sociliater annos,
Saepe tuum in dubiis sine fuco expertus amorem
Hoc tibi mnemosynon me mittere iussit amoris, 5
97. DE MORTE. AD EPICHARMUM Cur non vis, Epicharme, mori, sed mortuus esse?
Fert mortem dolor: aufert mors optata dolorem,
98. IN PHYLLIDA Sicut equo iaculans Parthus fugit et ferit hostem,
99. IN HALLUM GRAMMATICASTRUM Sum famosus, adhuc ieiunus dum foret Hallus;
100. DE MAGNETE Cuncta trahunt ad se magnates aurea, sicut
Tecum nil mihi sit, gens aulica (docta rogare),
Omnia te adversum spectantia, nulla retrorsum,
101. MORS Mors quid sit, rogitas? Si scirem, mortuus essem.
102. CLIENS Cantabunt reduces coram latrone clientes:
103. IN ZOILUM Quod mores accuso malos, me, Zoile, carpis?
Cur tibi prae reliquis metuas? Fortasse ego, mores
104. CHILDREN AND FOOLES TELL TRUTH Anglica veridicos dicunt proverbia stultos.
105. IN CALVUM Certa tuae frontis fuerat mensura, priusquam
A quo decussi tibi sunt de vertice crines,
Quanta tibi nunc sit frons, dicere non potes: ergo 5
106. IN EUNDEM Calve, meos nunquam potui numerare capillos;
107. APOLOGIA FORTUNAE Nulla mala est Fortuna, aequa omnibus, omnibus una.
108. IN COTTAM Intrasset calidum nuper cum Cotta lupanar,
109. IN PROCILLUM, MAGNATEM Si non audires dicentem falsa, Procille,
110. AD PAULUM, IURISCONSULTUM Inter te dominamque tuam sic dividis annum,
Coniugis una tuae pars dicta vacatio: nempe
Altera pars non tota tua est: rem quando relictae 5
Terminus, haec anni pars litigiosa vocatur.
111. AD EUNDEM Terminus est nullus tibi, nulla vacatio lucri.
112. AD MARINUM A lecto surgit quoties intacta, Marine,
Infensam blande alloqueris, sed inania perdis
113. CHIRURGUS Bella magis pacemne precer? Mihi servit utrumque.
114. LUES VENEREA Itala terra mihi patria est, Gallique parentes.
115. CALUMNIATORES, ADULATORES Dixit Anaxagoras atram esse nivem, gravis auctor.
Laudavit niveas corvi vulpecula pennas.
116. IN PONTICUM Te mihi dixisti resipiscere: non tibi credo,
117. HERCULEUS LABOR DECIMUS-TERTIUS Coniugis ingentes animos, linguamque domare
118. MARS, MORS Bella famem, pestemque fames mortalibus affert,
Omega nostrorum mors est, Mars alpha malorum,
119. IN CYNTHIAM Sint utinam similes formae tibi, Cynthia, mores,
120. IN GELLIAM Dum pecces sine teste, putas te, Gellia, tutam,
121. IN ALBINUM Nunc tua res agitur, paries nam proximus ardet
Uxorem facto properans Albinus in ipso
122. IN CLAUDIUM PHILOSOPHASTRUM In tres partitus species bona, Claudius aeger,
123. DE BARDELLA LATRONE MANTUANO Bardellam monachus solans in morte latronem,
Respondit Bardella, “Hodie ieiunia servo.
124. IN FUTILEM FLORAM Cum quocunque cois, rem factam, Flora, fateris,
125. IN QUINTILLUM Quintillus cur nil dat amico? Donat amicae
126. AD AULUM, DE QUINTIO SENE Quintius indomitam quod duxerit, Aule, iuvencam,?
Convenientius huic epicedion esset
* Sepulchrum.
127. IN COSTUM Tu peccas impune, at non tua mentula; nuper
128. AD CYNTHIAE EPISTOLAM RESPONSIO Candida charta ad me tua venit, epistola nigra.
129. AD SEXTILIANUM SPURIUM Te cum progenuit, non credo creare volebat
Si plus quam donum mens respicienda datoris,
130. IN PORCIAM HYPOCRITAM Displicet in nostro tibi mentula lecta libello.
131. SATURNI TRES FILII Theiologi ambigui, iuristae lenti et iniqui,
132. AD AMICUM CONIUGATUM, DE CAELIBATU “Vae soli,” sapiens rex non sine coniuge dixit.
“Vae nobis,”* inquit coniunx, atque “vae mihi” coelebs.
* Proverbium Cambro-Britannicum Gwelli iw guai si, na gua ni, i. e. Melius est vae mihi quam vae nobis.
133. IN I. CORNEUM Aude, cerne, tace: cui publica contigit uxor,
134. IN CAIUM Accusaretur cum coram praesule Caius,
“Unius uxoris vir episcopus esse iubetur,
135. IN POMPONIAM Corpore cum questum faciat Pomponia, punctum
136. IN PINOTUM COLICO MORBO LABORANTEM Si non efflasses animam, Pinote, perisses:
137. IN POMPONIAM Induit instabiles capiti Pomponia plumas,
Scilicit in Martis gerit has Cytherea favorem,
138. SUUM QUIQUE PULCHRUM.* AD H. L. Plus tibi vicini coniunx, tua plus placet illi:
* Cic. Tuscul. Quaest. lib. 5
139. VENUS Cum tam venalis quam Bacchus prostet in urbe,
140. DIFFICILIA QUAE PULCHRA. AD MARINUM Si sit difficilis quae pulchra, Marine, puellam
141. IN THEODORUM Uxorem tibi more novo fas ducere non est.
At tu Mosai iam violasti bis quoque legem:*
* Levit. c. 21 v. 7, 13 et 14.
142. KALENDIS IANUARII. AD GERMANICUM Mitto tibi carmen, Germanice, muneris instar.
143. SARA Quae velit ancillam concedere nupta marito,
144. AD D. T. Servus discipuli cum sis, dominique magister,
145. AD PAULAM ATHEAM Vir ducatne duas, an nubat virgo duobus,
“Una viris,” inquit, “magis apta duobus: in uni
146. IN MEDIO VIRTUS Ambulat in medio mulier pomposa virorum:
147. IN ACERRAM “Felix, quem faciunt aliorum cornua cautum,”
148. AD PINOTUM Esse velim Venerem qualem, Pinote, requiris?
149. IN QUINTUM ET QUINTINAM Coniugis observat nutus, ut numina, Quintus.
Ducit, agit miserum, quo vult Quintina maritum,
Contra naturam et mores, legesque loquendi, 5
150. PARADOXON. AD AMICAM ABSENTEM Uror amore miser: tantoque potentius uror
151. IN PAULINAM Primo infida viro Paulina, infida secundo,
Casta metu famae plusquam formidine culpae,
Multus eam peteret licet importunus amator, 5
152. IN GELLIAM Dicere si sacris pretium est Simonia rebus,
Tu Simoniaca es vere, quae vendis amorem,
153. IN QUANDAM Res tibi in immensum quam parvo tempore crevit.
154. AENIGMA 
Dic, quibus hoc animal terrae nascatur in oris,
155. ALIUD. AD PONTICUM Esse duos oculos miror tibi, Pontici, cuius
156. IN D. VITUM An sis cornutus, Vite, nescio. Te scio taurum.
157. DACTYLUS. AD AMATOREM QUENDAM Ad dominam intrepido vis tendere carmina cursu.
Nimirum pedibus metrorum ex omnibus una
158. AMOR DESCENDENS Incipit a geminis, perque os descendit, ocellis,
159. IN BALBAM Balba vale sponso cum diceret, inquit, “apud nos
160. DE FURTO PROBLEMA. AD IURISTAS Qui domino invito rem contrectaverat, est fur.
161. IN PONTICUM Pollicitus nonnulla, nihil mihi, Pontice, praestas,
162. IN CERELLIAM EUNUCHO GALLO NUPTAM Nunc ego Spartanos iterum desidero mores
Super enim sterili desponsa Cerellia Franco,
163. DE CORNIBUS. PROBLEMA Si quando sacra iura tori violaverat uxor,
164. AD GERMANICUM, CALENDIS IANURAII Vel munus donato mihi, vel reddito versus
165. CHRIST CHURCH COLLEDGE IN OXFORD Sit domus imperfecta licet, similisque ruinae,
* Christ Church quadrangle
166. IN PHYLLIDA Phyllis amica capi nostro se carmine fingit.
167. AD SAMUELEM DANIEL Tempora consumo nugis et inanibus, et sic
168. AD LECTOREM, DE SEIPSO Nostra tibi brevitas ignavia forte videtur.
Non facio ut multi, qui multa et stulta loquuntur.
169. IN GLORIOSUM THRASONEM Cur immensa gerat miles calcaria Thraso
170. DE SEIPSO Qui petit accipiet Iacobus apostolus inquit.
171. MUSICA AULICA DUARUM VOCUM
Dum tollitur, aulicus inquit.
Dum cadit, alter ait.
172. AD LECTOREM Tabificum non accedat liber iste tabaccum,
173. AD LIBRUM Me vivo, moriere liber fortasse. Quid inde?
Seu moriare igitur vivo me, sive superstes
Perge ad Lib. II