TEXTUAL NOTES
VII.12 Nec miseris facilis peperci 1566
VII.37 Nam ni redimus 1566
VIII.7 - 12 The 1566 edition hasIn Dei laudes patefecit ora
Lactens puelli infantia
Et tuas vires inimica castra
Sensere, et ultrices manus
VIII.25 aura 1580
IX.21f. The 1566 edition hasTu ferrum e manibus detrahis hostium,
Prosternisque solo funditus oppida,Tu rerum sine fine imperium tenens
Fixisti solium iustitiae tibi,IX.45 bonas 1580
X.11 - 16 The 1566 edition hasNec deest nefandam scurra mentem percitus
Turpis lucri cupidine,
Linguam procacem probra caelo dicere
Qui prosequatur laudibus.
At ille caeca turgidus vesania,
Et in futurum inprovidus,
Dum machinatur saeva, securus Dei,
Praecogitatum urget nefas.
Seu se se tenebris induit nox, seu dies
Lucem refudit auream,
Animum nefandis ille curi carpitur,
Scelusque comminiscitur.
XV.1 Stellata coeli for Sanctae Sionis 1566
XVIII.4 The 1580 edition has tutela for tu tela, presumably a printing error and not a change introduced by Buchanan
XVIII.65 callidus for cautior 1566
XX.26 praepotentis 1580
XXII.10 sancte 1580
XXIII.19 pede 1580
XXVIII.26 no punctuation after praebuit 1580
|XXXI.31 palladit 1580
XXXIII.17 nutu for verbo 1566
XXXV.16 - 21 The 1566 edition has the same lines in a different order:Vindex praecipites urgeat angelus.
Et formidine pallida,
Vindex praecipites comprimat angelus.
Sit coeno via lubrica
Et caelum tenebris lurida nox tegat,
Nam me fraude mala suis
XXXVI.39 offusus 1566
XXXVII.71 ut om. 1580
XLII.34 No punctuation after nubila 1580
XLIV.7 horum 1580
XLIV.54f. The 1566 edition has
Avertit aut flexit via
Recta pesXLV.55 - 59 The 1566 edition has
Virgo, tibi dulcem patrisque et matris amorem
Leniet adnascens sobolis generosa propago,
Quos regere imperio terras, totumque per orbem
Adspicies populos sceptris fraenare superbos.Aspiciens makes no sense, so I have retained aspicies. For some reason Waddel chose to translate the earlier version. I have altered the translation here to match the Latin.
XLV.60 rex magne for regina 1580
XLVIII.20f. The 1566 edition has:
Euri procelli ut aequora
Verrens, ab imis penitus excitum vadis,Thomas Ruddiman's 1715 edition has
Euri procelli ut aequora
Excita ab imis penitus evertens vadisXLIX.30 permanet (evidently a printing error) 1580
XLIX.56 specus 1580
XLIX.66 Hausti 1580
L.44 capaci. 1580
L.50 securum 1580
LI.22 certe 1580
LI.54 male suadus 1580
LI.71 absque 1566
LII.13 te Deus te 1580
LV.14 labescit 1580
LVII.23 infracta 1566
LIX.32 The 1566 edition does not contain this stanza
LXVII LXXVII 1580
LXVII LXXVIII 1580
LXVII.41 iamen 1580
LXVII.53 Nec 1580
LXVII.55 Quem 1566
LXVII.92 propago for creatus 1566
LXIX.69 ille 1580
LXXIII.6 Fraude impotenti for Moeroris aestu 1566
LXXIII.91 te omitted 1580
LXXIV.31 no punctuation after loca 1580
LXXVIII.43 - 47 The 1566 edition hasFlammarumque globos fudit super argmina largis
Imbribus, et stolidos compescit ignibus ausus.
Et populo tamen ingrato, totiesque salutis
Immemoriacceptae, dapibus dedit esse petitis.
Castra super late aetherei patefecit Olympi:
Horreaque et nubes caeleste semine foetas
Ambrosiae &c.LXXVIII.76 The 1566 edition has animi
LXXVIII.62 penae 1580
LXXXIII.9 celeri 1580
LXXXIII.17 saevusque Iabinus 1566
LXXXVII.21 vox audiendum 1566
LXXXIX.64 profane 1580
LXXXIX.98 praetereat1580
XCI.6 terrificas for tetricas 1566
CXI.41 Et observat 1580
XCIV.61 reddit 1580
XCVI.16 horror for error 1566
XCVIII.20 tubis 1566
CII orationen 1580
CII.22 latians 1580
CIV.24 pingua 1580
CV.13 Facta nostris firma servat pacta cum parentibus 1566
CV.22 Hos for Eam 1566
CV.39 arva for culta 1566
CV.52 turbae for gentis 1566
CV.55 erant for sunt 1566
CV.56f.: The 1566 edition hasMusca deinde nube densa fusa Memphin occulit:
Cyniphωn cruenta passim obvolabant agmina.CV.59 flore, fronde 1566
CV.71 1580 exoluta for liberata 1566
CV.74 aequor aestu for vastitatem 1566
CV.82 omne in aevum for sempiternum 1566
CV.85f. The 1566 edition hasEt ferarum nationum occupatis oppidis,
Tradidit Deus impiorum iis labores carpereCVI.52 Horebi 1566
CVII.47 aeternas 1580
CVII.69 Arma 1580
CIX.22 exultet 1580
CIX.44f. The 1566 edition has
Maledictione totus ille est obsitus.
Sic illi cunctis affunditur intestinisCX.13 - 16 The 1566 edition has
Non roris imber ante lucem argenteus
Sic vestit arva gemmeo
Decore, ut omnes gentium fines tui
Beabit ortus nuntius.
CX.39 Late per arva sanguinis rivis sitim 1566
CX.33 dextram 1580
CXI.1 tractem for memorem 1566
CII.35 interitus 1580
|CXIV.7 Laeta for Dura 1566
CXIV.9 Laetaque for Celsaque 1566
CXIV.10 solet? 1566
CXV.35 - 50 omitted 1566
CXV.49 peraugebit 1580
CXIX.40 Et statuta me amantem tua aequitas servet tua 1566
CXIX.92 affuissent 1580
CXIX.95 line omitted 1566
CXIX.112 manebit unus, 1566
CXXIX.2 usque ab incunabulis 1566
CXXIX.13 aridis radicibus for sicca marcidis comis 1566
CXXIX.17 arva lauta et roscida 1566
CXXXI.19 ambitu 1580
CXXXII.9f. The 1566 edition hasEcce mihi, patriis subito dum versor in arvis,
Et iuga dum peragro sylvestris obsita dumis,CXXXV.23 Quique Amorrhaeis Seon regnavit in oris 1566
CXXXV.11 Varsat 1580
CXXXVI.35 Stravit Ogum magno fidentem corpore frustra 1566
CXXXVII.34 caro 1580
CXXXIX.16 no punctuation after abes 1580
CXXXIX.47 labescit 1580
CXXXIX.52 nunquid for non ego 1566
CXXXIX.64 non impigrum 1566
CXL.13 praesiduum 1580
CXLVIII.10 illuminas 1580